Görsel sanatların bir çoğunda, insanlar izlemekte/kullanmakta oldukları çalışmalara dair birşeyleri daha kolay hissedebilmesi için, genelde hayatta ki kalıplaşmış kavramlar ve tarzlarla özdeşleştirirler. Bu onlara izledikleri çalışmanın karakteri hakkında daha keskin fikirler verir. ki çoğu zaman bir çalışmanın karakterinin olması ve dolayısıyla herkes tarafından kolayca anlaşılması, çalışma sahibinin en çok yeğlediği şeylerden biridir. En azından öyle olmalıdır.

Tasarımcılar da, çalışmalarına bir kişilik ve karakteristik özellik kazandırma gayesiyle, çoğu zaman, insanların, yaşam tarzları, trendi akımları ya da şekillere ve renklere yükledikleri anlamları baz alarak, tasarımlarını ortaya koyuyorlar ve çalışmalarında kullanmak üzere seçtikleri “tarz” ile de, tasarım sürecinde bir yol gösterici ve iş haritası sahibi olmuş oluyorlar. Bu durum, tabiatıyla, tasarımcıya büyük bir kolaylık sağlıyor.

Söz konusu, bu yaşam tarzlarının, genelini ortak bir kategoriye konulması imkansız olmasına rağmen; grunge, gothic, pop art, dirty, dark, punk, simple, postmodern, classic gibi kelimeler, ilk bakışta insana birşeyler anımsatmaktadır. ki zaten, eğer anımsatıyorsa, doğru örneklendirilmiş demektir.

Yazının başlığından da anlayacağınız üzere ben bu yaşam tarzlarından grunge‘ı ve bunun web tasarım üzerinde ki etkisini mercek altına almak niyetindeyim.

grunge nedir?

Sözlüğe bakarsanız, kirli, pis, dağınık gibi anlamlara denk düşmektedir fakat gerçek anlamıyla grunge’a türkçede ki en yakın kelime salaştır. Grunge’ı (granj diye okunur) bir yaşam tarzı olarak benimseyen insanlara ise grungie (granji diye okunur) denir.

Grunge da, punk ve gothic gibi esasında bir müzik kültürüdür. 80′lerin başlarında, Kurt Cobain‘in popülaritesiyle doğru orantılı olarak yaygınlaşmıştır. Hatta grunge’ın bir Kurt Cobain eseri olduğuna dair yaygın kanı bulunmaktadır. Bence Kurt Cobain’in değil, onun tarzını benimseyenlerin eseridir.

Kurt Cobain’in vokalistliğini yaptığı Nirvana ile hâlen günümüzde de aktif olan Pearl Jam isimli gruplar, grunge kültürünün yaygınlaşmasında büyük rol oynamışlardır.

Türkiye’de grunge kültürüne, en yakın grup olarak Duman‘ı gösterebiliriz.

Grungielerin, zamanla gruplaşarak, kendilerine özgü bir giyim tarzı ve hayat görüşü yaratmalarıyla, söz konusu kültür, bir müzik kültürü olmaktan çıkıp bir yaşam tarzı haline gelmiştir.

Öyle bir hâle gelmiştir ki, artık grunge kelimesini duyunca, aklımıza ilk olarak, kahverengi ve benzeri tonlar, kirli desenler, eski ve yıpranmış çizimler gelmekte.

grunge’ın web tasarıma etkisi

Yeni birşey deği bu. Uzun uzun yıllardır, web sitelerinde görülen bu salaşlık tandanası, hem sokak kültürünü, hemde karizmatik bir duruşu aynı çerçeve içersinde gösterebilme avantajını sağlıyor.

Aslında, zordur. Grunge kültürüne sahip profesyonel bir tasarım çıkarmak emek ve yetenek ister. Çünkü, hem görselliği en üst seviyede tutmak, hemde “dağınıklıktan” vazgeçmeyerek ortaya kullanışlı/okunaklı bir site çıkarmak gerekir. Bu da, iyi bir tipografi, renk bilgisi, gözlem ve tasarım yetisi gerektirir.

Her ne kadar keskin kurallar belirlemek yanlış olsa da, genel kullanım alışkanlıklarına bakarak, bir grunge tasarım için sıkça kullanılan ve kullanılabilinecek yöntemlerden söz edebiliriz.

Bunlar;

• Tahta, duvar, kirli kağıt parçaları ve paslı metal cisimlerden oluşan arkaplanlar.
• Bir köşesi yırtılmış, eskimiş veya yanmış sayfalar.
• Bant, ataç, toplu iğne veya raptiyelerle biryerlere tutturulmuş kutular.
• Drips sprays, splatters ve splash desenler.
• Kahverengi, haki, gri ve benzeri soluk renkler.
• Destroy, handwritten, brush olarak etiketliyebileceğimiz fontlar.

Amatör tasarımcıların da, grunge’a büyük ilgi duymasıyla, internette bu mevzuu için hazırlanmış bolca materyaller bulmakta. Özellikle Photoshop brush’ları ve grunge olarak etiketlenmiş yüzlerce font var.

Herzaman ki gibi, grunge web tasarımı daha iyi anlamak için örnekleri izlemek gerekir. Smasing Magazine, grunge web sitelerine dair, Grunge Style In Modern Web Design ve The Secrets Of Grunge Design başlıklı iki yazı yayınlamıştı. Bu yazılardan da, grunge web sitelerine ulaşabilinir.

sonuç

Elimden geldiğince, grunge’ı ve bunun web tasarımda ki etkisini kısaca açıklamaya çalıştım. Bir kusurum varsa, affola.

Bu konuda materyal ve örnek site sıkıntısı çekeceğinizi sanmıyorum. Zira, internette istemediğiniz kadar, desen, font, brush ve imajlar var.

Daha önce de söylediğim gibi, bu tarzı anlamanın en iyi yolu, örnek siteleri incelemek, üzerinde kafa yormak, ortak noktalarını bulmaya çalışmaktır. Bunun içinde, showcase siteleri ve Smasing Magazine’de ki gibi yazılar size rehber olacaktır.

hoşçakalın.